ข้อมูลทั่วไปตำบลบ้านโต้น  
ข้อมูลด้านกายภาพ
     
 
ที่ตั้ง และขอบเขตการปกครอง
   

ตำบลบ้านโต้นเป็นตำบลหนึ่งใน 5 ตำบลของอำเภอพระยืน ห่างจากจังหวัดขอนแก่นประมาณ 30 กิโลเมตร
ห่างจากตัวอำเภอพระยืนไปทางทิศตะวันออก ประมาณ 14 กิโลเมตร มีพื้นที่ทั้งหมด 27.4 ตารางกิโลเมตร หรือ 17,126 ไร่
มีอาณาเขตติดต่อกับพื้นที่ใกล้เคียง ดังนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับตำบลหนองแวง อำเภอพระยืน จังหวัดขอนแก่น
ทิศตะวันออก ติดต่อกับตำบลโนนสมบูรณ์ กิ่งอำเภอบ้านแฮด จังหวัดขอนแก่น
ทิศตะวันตก ติดต่อกับตำบลขามป้อม อำเภอพระยืน จังหวัดขอนแก่น
ทิศใต้ ติดต่อกับตำบลพระบุ อำเภอพระยืน จังหวัดขอนแก่น

 
สภาพภูมิประเทศ
   
ตำบลบ้านโต้น มีลักษณะภูมิประเทศโดยทั่วไปเป็นลูกคลื่นลอนตื้น มีความสูงเหนือ ระดับน้ำทะเล ระหว่าง 150 – 180 เมตร
ความสูงค่อย ๆ เพิ่มจากทาทิศตะวันออกไปทางด้านทิศตะวันตก ลักษณะภูมิประเทศของตำบลบ้านโต้น แบ่งออกเป็น 2 ลักษณะ
คือ บริเวณที่ดอน ส่วนใหญ่จะพบอยู่ที่ หมู่ที่ 3 หมู่ที่ 1 พื้นที่มีความเหมาะสมปลูกพืชไร่ บริเวณที่ลุ่ม พบมากเป็นที่ลุ่ม
และร่องทางน้ำที่ไหลลงไปสู่แก่งกุดโดก และบริเวณแม่น้ำชี พบทางด้านทิศตะวันออก หมู่ที่ 1,2,4,5 และบริเวณหมู่ที่ 6
พื้นที่ดังกล่าวใช้ประโยชน์ในการปลูกข้าวแต่บางปีจะมีน้ำท่วมเสียหายได้
 
พื้นที่ป่า
     
                                                     
พื้นที่ในเขตตำบลบ้านโต้น มีพื้นที่ป่าสาธารณะที่เป็นไม้เบญจพรรณ ประมาณ 1,071 ไร่ ในเขตหมู่ที่ 1 และหมู่ที่ 2 บ้านโต้น
และหมู่ที่ 3 บ้านโจดใหญ่ ซึ่งในปัจจุบันมีการบุกรุกของเกษตรกรเพื่อใช้พื้นที่ทำการเกษตรในการทำไร่ ทำนาและเลี้ยงสัตว์
และบางพื้นที่มีการตัดไม้ทำลายป่า ซึ่งต้นไม้ใหญ่ๆ แทบจะไม่เหลืออยู่ จะมีพวกไม้ที่ขึ้นใหม่ๆ ต้นขนาดเล็ก ซึ่งหากไม่มีการป้องกัน
แนวป่าและอนุรักษ์ไม้แล้วต่อไปบริเวณป่าแห่งนี้คงถูกทำลาย และไม่มีป่าไม้ต่อไปในอนาคต ก็จะทำให้ไม่สามารถใช้เป็นแหล่ง
หาอาหาร หาของป่าได้ เช่น เก็บฟืน หาเห็ด หาอาหารอื่น ๆ ได้อีก นอกนั้นในเขตพื้นที่ตำบลบ้านโต้นยังมีป่าไม้ในบริเวณวัด
บริเวณโรงเรียน ซึ่งได้มีการปลูกขึ้นมาทดแทนของเดิมอยู่ประมาณ 20 ไร่ ในวัดซึ่งก็ทำให้เกิดความชุ่มชื้นได้บ้าง
 
สภาพภูมิอากาศและอุณหภูม
   
สภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อมนับว่าเป็นสิ่งที่มีความสำคัญมากประการหนึ่งซึ่งประกอบไปด้วยพลังงานรังสีจากดวงอาทิตย
์แสงแดดอุณหภูมิความชื้นลมเมฆน้ำฝนซึ่งปัจจัยเหล่านี้เป็นสิ่งที่มีผลกระทบในการผลิตพืชของเกษตรกรตำบลบ้านโต้นจัดอยู่
ในสภาพภูมิอากาศแบบเขตร้อนชื้นซึ่งมีฤดูกาลดังนี้ คือ ฤดูฝน จากเดือนพฤษภาคม ถึงเดือนตุลาคม ซึ่งได้รับอิทธิพลจากมรสุม
ตะวันตกเฉียงใต้ ฤดูหนาว จากเดือนพฤศจิกายน ถึงเดือน กุมภาพันธ์ ฤดูร้อน จากเดือนกุมภาพันธ์ ถึงเดือน เมษายน
อุณหภูมิจากข้อมูลของสถานีตรวจอากาศ หมวดอุตุเกษตร คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัย ขอนแก่น พบว่าอุณหภูมิเฉลี่ยทั้งปี
ประมาณ 27.1 องศาเซลเซียส ต่ำสุดประมาณ 22.9 องศาเซลเซียส ในช่วงเดือน ธันวาคม สูงสูดประมาณ 40.8 องศาเซลเซียส
ช่วงเดือน เมษายน ซึ่งอุณหภูมิมีผลกระทบต่อการเจริญเติบโตของพืช ดังนั้นการกำหนดช่วงระยะเวลาปลูกพืช การเลือกชนิดพืช
ควรมีการศึกษาและพิจารณาให้รอบคอบและเหมาะสม
 
แหล่งน้ำและปริมาณน้ำฝน
   
 
แหล่งน้ำ
   
แม่น้ำชี เป็นสายน้ำที่กั้นระหว่างตำบลบ้านโต้น อำเภอพระยืน และตำบลโนนสมบูรณ์ กิ่งอำเภอบ้านแฮด ยาวประมาณ
14 กิโลเมตร ไหลออกจากด้านทิศใต้ของตำบลพระบุ ข้ามบ้านหินกอง หมู่ที่ 6 ตำบลบ้านโต้น นับว่าเป็นหัวใจของตำบล
บ้านโต้น เพราะเป็นที่ตั้ง จุดสูบน้ำด้วยไฟฟ้า ของสหกรณ์การเกษตรศรีพิมล ซึ่งมีคลองส่งน้ำยาวประมาณ 11 กิโลเมตร
นอกจากนั้นปัจจุบันยังมีเกษตรกรเลี้ยงปลาในกระชังทำให้เกิดรายได้และมีงานทำของเกษตรกรอีกด้วย

แก่งกุดโดก นับว่าเป็นแหล่งน้ำที่สำคัญและมีประโยชน์ และเป็นแหล่งน้ำที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในตำบลบ้านโต้น ครอบคลุม
พื้นที่บ้านโต้น หมู่ที่ 1,2 บ้านดงกลาง หมู่ที่ 5 และบ้านดงเก่า หมู่ที่ 4 มีพื้นที่ประมาณ 1,700 ไร่ ปัจจุบันตื้นเขินมาก
มีการขุดลอกบางส่วนโดยการกรมชลประทานแต่ยังเหลือพื้นที่ที่ต้องปรับปรุงและพัฒนาอีกมากนอกจากเกษตรกรจะใช้น้ำ
เพื่อการเกษตรแล้วเกษตรกรยังใช้น้ำในการอุปโภคบริโภคอีกด้วยตลอดจนเป็นแหล่งอาหารเช่นปลาสัตว์น้ำอื่นๆผักต่างๆ

 
ปริมาณและการกระจายของฝน
   
เมื่อพิจารณาถึงปริมาณน้ำฝนที่ตกในพื้นที่ของอำเภอพระยืน จากข้อมูลสถิติน้ำฝนของสถานีวัดน้ำฝนทั้งสำนักงานเกษตร
อำเภอพระยืน ซึ่งเป็นค่าปริมาณฝนรายเดือน ในระยะเวลา 5 ปี (2541 – 2545) แสดงให้เห็นว่าปริมาณเฉลี่ยต่อปี ทั้ง 5 ปี มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ กล่าวคือ ปีที่มีฝนตกมากที่สุด คือ ปี 2543 = 1,444.3 ปี 2544 = 1,355.5
ปี 2542 = 1,108.1 ปี 2545 = 1,092 และปี 2541 = 821.4 มิลลิเมตรต่อปี ตามลำดับ เมื่อพิจารณาเปรียบเทียบค่า
ปริมาณฝนตกเฉลี่ยรายเดือน พบว่า การกระจายตัวของฝนแตกต่างกันบ้าง ( ตารางที่ 1) จากข้อมูลที่รวบรวมมายังไม่เพียงพอ
ที่จะแสดง ให้เห็นอิทธิพล ของปัจจัยนี้ต่อการปลูกพืชของเกษตรกร ประการหนึ่ง พื้นที่ตำบลบ้านโต้นตั้งอยู่ห่างไกลจากสถาน
ีวัดปริมาณน้ำฝน ดังนั้นจึงไม่สามารถที่จะนำข้อมูลปริมาณและการกระจายตัวของฝนมาเป็นเกณฑ์ในการแบ่งเขตพื้นท
 
เส้นทางคมนาคมการคมนาคม
   
เส้นทางคมนาคมการคมนาคมติดต่อระหว่างอำเภอจังหวัดและหมู่บ้านภายในตำบลสามารถติดต่อได้สะดวกโดยทางรถยนต
์เส้นทางคมนาคมที่สำคัญ ดังนี้
ถนนทางหลวงชนบท ขก 11014 ขอนแก่น – มัญจาคีรี ( บ้านป่าผุ – เหล่านาดี)ผ่านตำบลหนองแวงและผ่านตำบลบ้านโต้น
ทางหลวงชนบท เส้นทางอำเภอพระยืน - ตำบลบ้านโต้น ผ่านตำบลหนองแวงระยะทาง 13กิโลเมตร
ถนนทางหลวงชนบทเส้นทางอำเภอพระยืน–ตำบลบ้านโต้น ผ่านบ้านบ่อแก ตำบลขามป้อมผ่านบ้านโจดใหญ่ ระยะทาง 14 กิโลเมตร
ถนนบ้านโต้น – ขอนแก่น ผ่านบ้านดงกลาง บ้านดงเก่า แล้วข้ามลำน้ำชี โดยสะพานเข้าเขตตำบลโนนสมบูรณ์ กิ่งอำเภอบ้านแฮด สู่ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2 ตอนท่าพระ- บ้านไผ่ ระยะทาง 30กิโลเมตร
ถนนทุกสายสามารถติดต่อกันได้สะดวก
 
ทรัพยากรดิน
   
ชุดดินในตำบลบ้านโต้น ที่พบมาก คือ ดินชุดโคราชและชุดร้อยเอ็ด ดินชุดโคราช พบมากในหมู่ที่ 1 บ้านโต้น และหมู่ที่ 3
บ้านโจดใหญ่ เป็นดินลักษณะ ที่มีสีน้ำตาลปนเทา หน้าดินลึก มีการระบายน้ำดีปานกลาง มีความเป็นกรดเป็นด่าง 5.0 – 6.11 มีอินทรีย์วัตถุต่ำ เหมาะสำหรับลูกพืชไร่ มีประมาณ 38% ของชุดดินทั้งหมด ดินชุดร้อยเอ็ด พบมากในหมู่ที่ 4 บ้านดงเก่า หมู่ที่ 5 บ้านดงกลาง มีประมาณ 37% ของชุดดินทั้งหมด พบมากเป็นดินร่วนมีสีน้ำตาลปนเทา เป็นดินที่ไม่เหมาะแก่การปลูกข้าว ดินชุดโพนพิสัย พบมากในหมู่ที่ 1 และหมู่ที่ 2 บ้านโต้น บริเวณใกล้ที่ราบลุ่มแม่น้ำชี เป็นดินที่เหมาะแก่การปลูกข้าว มีประมาณ 20% ของชุดดินทั้งหมด การกระจายตัวของดินเค็ม บริเวณที่พบดินเค็มมากคือ บริเวณบ้านดงเก่า หมู่ที่ 4 บ้านดงกลางบางส่วน ซึ่งติดกับ แก่งกุดโดกและด้านทิศใต้ของบ้านโต้น หมู่ที่ 2 มีพื้นที่ประมาณ 200ไร่แต่การกระจายตัวของดินเค็มมีปริมาณเล็กน้อยหากมีน้ำขังมักไม่ปรากฏความเค็ม
 
ไฟฟ้า ระบบน้ำประปา และโทรศัพท์
   
จากข้อมูล กชช 2 ค. พบว่าครัวเรือนในพื้นที่ตำบลบ้านโต้นมีไฟฟ้าใช้ทั้งหมดแล้ว 100% และมีโทรทัศน์ใช้ทั้งหมด 100% และมีโทรศัพท์ใช้ทั้งคู่สายขององค์การโทรศัพท์แห่งประเทศไทย จำนวนกว่า 400 หมายเลข และโทรศัพท์มือถือ จำนวนกว่า 1,000 หมายเลข และมีระบบน้ำประปาใช้แล้วทั้งน้ำประปาส่วนภูมิภาคในเขตเทศบาลและน้ำประปาหมู่บ้านในหมู่ที่ 3 บ้านโจดใหญ่ และหมู่ที่ 6 บ้านหินกอง ซึ่งระบบน้ำประปานับว่าไม่มีปัญหา