ข้อมูลทั่วไปตำบลพระยืน

1.1 ที่ตั้ง และขอบเขตการปกครอง

ตำบลพระยืนเป็นตำบลหนึ่งใน 5 ตำบลของอำเภอ

พระยืน เป็นที่ตั้งของที่ว่าการอำเภอพระยืน มีพื้นที่ทั้งหมด 63.4 ตารางกิโลเมตร ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของที่ว่าการพระยืน มีอาณาเขตติดต่อกับพื้นที่ใกล้เคียง ดังนี้

ทิศเหนือ ติดต่อกับตำบลบ้านหว้า อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น

ทิศตะวันออก ติดต่อกับเทศบาลตำบลหนองแวง และตำบลขามป้อม อำเภอพระยืน จังหวัดขอนแก่น

ทิศตะวันตก ติดต่อกับตำบลป่ามะนาว อำเภอบ้านฝาง จังหวัดขอนแก่น

ทิศใต้ ติดต่อกับตำบลท่าศาลา อำเภอมัญจาคีรี จังหวัดขอนแก่น

ตำบลพระยืนแบ่งเขตการปกครองส่วนท้องถิ่น 2 ลักษณะ คือ

หมู่ที่ 1 บ้านพระยืน อยู่ในเขตเทศบาล ผู้ใหญ่บ้าน นายอำคา เกียมา

หมู่ที่ 2 บ้านหัวบึง อยู่ในเขตเทศบาล ผู้ใหญ่บ้าน นายประสาท แคนมั่น

หมู่ที่ 3 บ้านนาล้อม ผู้ใหญ่บ้าน นายสำรอง เสนาอินทร์

หมู่ที่ 4 บ้านโนนบ่อ ผู้ใหญ่บ้าน นางสุวรรณ แสนแป้

หมู่ที่ 5 บ้านหนองคู ผู้ใหญ่บ้าน นายเอนก นาคสุข

หมู่ที่ 6 บ้านป่าหม้อ ผู้ใหญ่บ้าน นายถาวร ศรีอ่อน ( กำนัน)

หมู่ที่ 7 บ้านหินเหิบ ผู้ใหญ่บ้าน นายสงบ ชนะโยธา

หมู่ที่ 8 บ้านแก่นประดู่ ผู้ใหญ่บ้าน นายบุญเพ็ง อ่างทอง

หมู่ที่ 9 บ้านป่าส่าน ผู้ใหญ่บ้าน นายสมพงษ์ บัวเนตร

หมู่ที่ 10 บ้านป่าส่าน ผู้ใหญ่บ้าน นายแสวง ขาวซุย

หมู่ที่ 11 บ้านป่าหม้อ ผู้ใหญ่บ้าน นายแหวน กึกก้อง

หมู่ที่ 12 บ้านโนนบ่อ ผู้ใหญ่บ้าน นายวิจิตร ด่อนศรี

หมู่ที่ 13 บ้านศิลาทิพย์ ผู้ใหญ่บ้าน นายสุภาพ อุปนิสัย

หมู่ที่ 14 บ้านพระยืน อยู่ในเขตเทศบาล ผู้ใหญ่บ้าน นายวิจิตร จันทร์เพ็ง

หมู่ที่ 15 บ้านโนนบ่อ ผู้ใหญ่บ้าน นายบุญช่วย อินทรทัพ

ที่มา : สำนักงานสถิติขอนแก่น

1.4 เส้นทางคมนาคม

การคมนาคมติดต่อระหว่างอำเภอและตำบล ตลอดจนหมู่บ้านในตำบลสามารถติดต่อ

ได้สะดวก โดยทางรถยนต์เส้นทางคมนาคมที่สำคัญ ดังนี้

1. ทางหลวงแผ่นดิน หมายเลข 2062 สายขอนแก่น – มัญจาคีรี

2. การคมนาคมระหว่างตำบล – หมู่บ้าน เป็นถนนลาดยางและคอนกรีตสะดวก ดังนี้

1 ) ถนน รพช. ขก.12094 ( บ้านป่าส่าน – โนนคูณ) ผ่านตำบลพระยืน

การตั้งบ้านเรือนของประเทศส่วนมากตั้งบ้านเรือนอยู่ในกลุ่มรวมกันตามถนนสายต่าง ๆ

และบริเวณบ้านส่วนใหญ่จะตั้งอยู่ใกล้แหล่งน้ำธรรมชาติ และมีบางส่วนกระจัดกระจายตามไร่นาของตัวเอง

 

1.6 ลักษณะภูมิประเทศ

ตำบลพระยืน มีลักษณะภูมิประเทศโดยทั่วไปเป็นลูกคลื่นลาดเทจากด้านทิศตะวันตก

ระหว่างบ้านหินเหิบ – บ้านแก่นประดู่ ลงสู่ที่ราบลุ่มแม่น้ำชี และบริเวณแก่งกุดโดก ของเขตตำบลบ้านโต้นและตำบลหนองแวง ทางด้านทิศตะวันออก

จากลักษณะดังกล่าว พบว่าพื้นที่ส่วนใหญ่ของตำบลพระยืนจะเป็นที่ดอน ดูจากแผนที่

ทหารจะมีความสูงเหนือระดับน้ำทะเลระหว่าง 170 – 230 ฟุตขึ้นไป พื้นที่ส่วนมากของเขตตำบลพระยืนจะมีสภาพพื้นที่ดอนมากกว่าพื้นที่ลุ่ม ซึ่งเหมาะสำหรับการปลูกพืชไร่และไม้ผลมากกว่าการทำนา เพราะดินจะอุ้มน้ำไม่ดี

 

1.7 ทรัพยากรดิน

ความอุดมสมบูรณ์ของดินในตำบลพระยืนจะมีมากน้อยเพียงใด ขึ้นอยู่กับแหล่งวัตถุต้นกำเนิดดิน ลักษณะภูมิประเทศที่ตั้ง ซึ่งสามารถแบ่งดินออกตามลักษณะกำเนิดของดินออกเป็น 3 กลุ่มใหญ่ ๆ ได้แก่

ทำนา ซึ่งแบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม ดังนี้

น้ำและเป็นกลุ่มดินที่พบมาก เช่น ดินชุดร้อยเอ็ด

เห็นได้ทั่วไปในเขตตำบลพระยืนหรือบริเวณใกล้ที่ว่าการอำเภอพระยืน

ลักษณะที่พบได้แก่

2. ดินที่มีหน้าดินลึก ระบายน้ำแต่มีความอุดมสมบูรณ์ต่ำ เนื่องจากโครงสร้างเป็นดินทราย ผ่านการใช้ประโยชน์มานาน มีการชะล้างพังทะลายสูง ดินชุดนี้ ได้แก่ ชุดร้อยเอ็ด ชุดโคราช ชุดสตึก ดินกลุ่มนี้เป็นดินที่มีการพบมากที่สุดและกระจายทั่วไปในตำบลพระยืน

3. ดินที่มีเศษหินลูกรังปน จะพบกรวดและลูกรังอยู่ในระดับลึก บางส่วนใช้ทำนาไม่ได้ พบทั่วไปในบริเวณบ้านป่าหม้อ, หนองคู, แก่นประดู่ ดินชุดนี้ได้แก่ ดินชุดโคราช, โพนพิสัย

 

 

ดินชุดร้อยเอ็ด

 

มีประมาณ 49% ของพื้นที่ สภาพรเรียบหรือค่อนข้างเรียบ เนื้อดินมีลักษณะร่วนปนทราย สีน้ำตาลเข้มจนถึงสีเทา มีความเป็นกรด - ด่าง 5.0 – 5.5 ปริมาณอินทรีย์วัตถุจะมีน้อย เหมาะสำหรับการทำนาปานกลาง

บริเวณที่พบดินชุดร้อยเอ็ด คือ บริเวณทิศตะวันตกบ้านพระยืน หมู่ที่ 1, 14 บริเวณทิศตะวันตกเฉียงเหนือบ้านหนองคู หมู่ที่ 5 ทิศใต้บ้านป่าหม้อ หมู่ที่ 6,11 และทิศตะวันตกเฉียงใต้ บ้านป่าส่าน หมู่ที่ 9,10

 

ดินชุดโคราช

 

มีประมาณ 45 % ของพื้นที่ตำบลพระยืน เป็นเนื้อดินทราย สีน้ำตาลดำเข้มปนเทา

หน้าดินลึก ความลาดชัด การระบายน้ำดีปานกลาง มีความเป็นกรด - ด่าง 5.0 – 6.1 % มีอินทรีย์วัตถุต่ำเหมาะใช้สำหรับการปลูกพืชไร่, ไม้ผล บริเวณที่พบ ตั้งแต่หมู่ที่ 6,11 ขึ้นไปทางทิศตะวันตกจนถึงหมู่ที่ 7,13

ดินชุดสะตึก, ชุดโพนพิสัย จะพบปริมาณ 10% ของพื้นที่จะมีลักษณะหน้าดินลึก รายบายน้ำดี ค่าความเป็นกรด – ด่าง 5.0 – 6.0% ดินชุดนี้มีแร่ธาตุอาหารต่ำมาก จะพบมากในบริเวณที่เดี่ยวกันกับดินชุดโคราช

 

 

การแพร่กระจายของดินเค็มในเขตตำบลพระยืน มีอยู่กระจายทั่วไปเกือบทุกหมู่

บ้าน แบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม คือ

 

 

 

 

แหล่งน้ำธรรมชาติที่สำคัญในตำบลพระยืนแทบจะไม่ปรากฏ นอกจากแหล่งน้ำสาธารณะ

ประจำหมู่บ้าน ซึ่งใช้น้ำเพียงอุปโภคบริโภคเท่านั้น นอกพื้นที่ลำห้วยซึ่งได้รับการขุดลอกเป็นบางตอนแต่ก็ยังตื้นเขิน ไม่มีน้ำในฤดูแล้ง ไม่ได้ใช้ประโยชน์ในทางการเกษตร ซึ่งลำห้วยพอแยกออกได้ ดังนี้

บ้านหนองคู หมู่ที่ 5 และไหลผ่านบ้านโนนบ่อ หมู่ที่ 4 และหมู่ที่ 12 และบางส่วนของบ้านนาล้อม ยาวประมาณ 16 กิโลเมตร แล้วไหลลงไปตำบลบ้านหว้า อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น

มีขนาดเล็ก

นอกจากนั้นยังมีแหล่งน้ำที่ได้มีการขุดลอกและใช้ประโยชน์ในการอุปโภคบริโภคอยู่

หลายแห่ง เช่น หนองพระยืน หนองก่ามบ้านป่าหม้อ หนองลาดควายบ้านป่าส่าน หนองแวงบ้านโนนบ่อ และอ่างเก็บน้ำได้ปริมาณน้อยเฉพาะน้ำฝนเท่านั้น บางแห่งน้ำมีสภาพเค็มไม่สามารถใช้ในการอุปโภค